نظام كتابت فينيقى از 22 حرف تشكيل شده است كه از هم جدا نوشته مىشوند و اين علامتها ، تنها نمايندهء صداهاى صامت هستند و به صداى حركتهاى بلند يا كوتاه « 1 » دلالت نمىكنند . كتابت فينيقى براى نشان دادن زبان آرامى ، به كار مىرفت و با گذشت زمان ، احتياج به نشان دادن حركتها هم آشكار شد و كاتبان آرامى ، در قرن نهم « 2 » و يا هشتم « 3 » پيش از ميلاد ، توانستند دو علامت و او و ياء صامت « يا نصف حركت » را براى نشان دادن ضمهء بلند و كسرهء بلند ، به ترتيب به كار برند و كتابت آرامى ، در طول چند قرن تطور و تغيير پيدا كرد ، بدون اينكه براى نشان دادن حركتهاى ديگر ، قدمى برداشته شود . هنگامى كه نبطيان ، كتابت آرامى را به كار گرفتند ، همين روش را به ارث بردند . كه علاوه بر حروف صامت ، در اشاره به دو حركت بلند ضمه و كسره ، از علامتهاى و او و ياى صامت استفاده مىشده و نقوش نبطى به دست آمده از قديمىترين آنها كه به پيش از ميلاد مربوط است ، تا جديدترين آنها كه همان نقش « نماره » است به همين مطلب دلالت دارند . در نقشى كه مربوط به سال نهم پيش از ميلاد است ، اين كلمات ديده مىشود : « 4 » « ابوهى ( ابوها ) ، بيرح ( به معناى ماه ) ، الول ( ايلول ) ، مقيمو ( مقيم ) » و در نقشى كه تاريخ 76 ميلادى دارد ، اين كلمات وارد شده است : « 5 » « يقتربون سيرون ( سيروان نام ماهى است ) » و در نقش مورخ 150 ميلادى « 6 » كلمهء « اربعين » وارد شده و در نقش مورخ 210 ميلادى « 7 » كلمهء « يعلى » آمده و در نقش مورخ 267 ميلادى « 8 » كلمات « منوتر ، بيرح ، تموز » آمده و در نقش مورخ 270 ميلادى « 9 » كه همان نقش « ام الجمال » اوّل است كلمات « جذنمت ، تنوخ » آمده و در نقش « نماره » مورخ 328 ميلادى ، اين كلمات را مىبينيم : « ملوكهم ، مدينه ، بنيه ، الشعوب ،

--> ( 1 ) . 18 . Beeston , p . 24 , Morag , p . 9 , Moscati , p . 1 ( 2 ) . 9 . Morag , p . 2 ( 3 ) . 24 . Beeston , p ( 4 ) خليل يحيى نامى ، نقش شمارهء 4 ، ص 36 . ( 5 ) همان مصدر ، نقش شمارهء 9 ، ص 41 . ( 6 ) همان مصدر ، نقش شمارهء 14 ، ص 45 . ( 7 ) همان مصدر ، نقش شمارهء 16 ، ص 66 . ( 8 ) همان مصدر ، نقش شمارهء 19 ، ص 67 . ( 9 ) همان مصدر ، نقش شمارهء 20 ، ص 69 .